I gamsung uah thiltung sinlaidawt thei atam. Lungphawng taktak leng a tam. Tua kalah tu naichin a thiltung in lung ahon phawng a, i khotaang uh leh gamsung a thiltung di’n a deihhuai hetkei.
Ngeina bang in tamtakte’n December 31, 2009 zang mahle uh, Nu Chingkhovung te’ innkuan adi’n mangngilh moh, lungkhamna a tunni ana hi. Hiai ni in, Nu Chingkhovung, Singngat in atapa deihthohtak leh ittak Unaupa Lianlemsiam @ Siasiam (kum 15) ana taan hi. Ngeina bang a si ahi kei. Himahleh, Siasiam’ sihna ziak seel leh iim mang in a kha khat vaal a om. Mahleh, tulai khovel ah hiai bang thilchiin hoihlou in mun anei nawn kei.
Apa’ sihsan, innkuan khosak haksatna ziak in, February 2007 in Mr. Lianlemsiam leh a u-pa, Angel’s Place, Bungmual a Orphanage Home (tagah kepna) a om sak ahi. Huchia om kimlai, November 25, 2009 in a warden pa’ omdan a chiin ziakin naktak a soisak leh vuak in om hi. Tua gawtna thuaklah in buaisia a, Lamka Damdawi Inn (District Hospital) puaklut in om hi. (click read more below)
Zankhat lel taam in, hoihlam nawt tuankei mahleh, home (Angel’s Place) ah puakkiik in om nawn a, huchi in, khakhat nung in RIMS (Imphal) ah puakluut in om hi. Himahleh, dam zoulou in December 31, 2009 in hon mualliamsan!!
Siasiam’ sihna ziak sui ahi a, doctor ki-et sakna’ laite kaihkhop ahi a, thudik seelmang a a om diing deihlouhna ziakin, anuai a thute taklat ahi:-
November 25, 2009 nitak in Angel’s Place a warden-pa omdan a chiin ziak in, naupang Siasiam, warden pa, Mr.Chinkhanmuang s/o Mrs.Nemkung of Pearsonmun in nasatak in soisa hi. Internal bleeding (a sunglam a sii luang) leh a taw a sisan apawt ziak in diaper (todaap) teensak in a om hial hi.
November 28, 2009 in a taw a sisan pawt akhawl theihlouh ziakin, ni thum (3) nung in Lamka District Hospital ah, nitak dak 9:05 a puaklut in om hi. Admission records (laai) ah, “Multiple bruise injury over the back, back of both LL... injury/blow... swollen in hand..." chih kigelh hi. Hemoglobin 4.8 (a tangpi a 11-16) lel a phaak ziak in a kinthei lam a sisan 5 units piak ngai ahihdan kigelh hi.
November 29, 2009 in "Nurses' Daily Record" ah, “Alleged assault resulting in bleeding per anus and back,” (vuak ziak a taw leh nung a sipawt) chih chiangtak in kichiamteh hi. "Admission and Discharge Record" ah "Provisional Diagnosis: Anemia following alleged assault" (vuakna ziak a sisan chaau) kichi nawn. Hiai ni in hospital apan discharged ahi. “Admission and Discharge Record” ah chiangtak in “Discharge on Request” chih khutgelh in kigelh a, anuailam ah “Leave Against Medical Advice” (Doctor te’ lemsak pihlou a pawtsak) chih kigelh hi.
A thu a zaak phet in Siasiam’ nu’n va veh hi Nidang a naupang tei, damthei tak leh kimawl haat mahmah Siasiam, daang kiuhkeuh a, urinary catheter (zun khaihna) toh lupna a ana lum a muhchiang in lamdang sa mahmah hi. A nu’n a damlouhna a dot chiang in a kiang a Angel’s Place a heutute a om man un hilh ngam lou hi. Huaizoh nung a vaveh sawm chiang in, “A dam, bangmah a chikei, tu’n leng kimawl in a om,” chi’n khatvei mah leng kimusak lou uhi.
Hiai a tung a lai kigente leh Lamka damdawi inn a naupang Siasiam’ limlaakte kepbit ahi. Siasiam’ innkuante gendan in, Shija Hospital adia referred a om ahi uh. Himahleh, Angel’s Place in damsianglou pi in naupang Siasiam, Home ah pokiik nawn uhi.
Himahleh, kha khat nung, December 29, 2009 in Siasiam pen RIMS, Imphal a puakluut a a om thu zakha nawn pan uhi.
December 29, 2009 in Siasiam in sisan lokhia a, RIMS ah puakluut in om hi. Admission record ah “Provisional diagnosis – severe anemia(sisan chau)” kichi hi.
December 30, 2009 a ‘Doctor on duty’ in Department of Surgery kiang a lai a gelhna ah hichibang in taaklang: “this is a patient of severe anaemia with shock, kindly do venesection for early B.T. and other injections as we have failed to insert I.V. cannula.”
December 31, 2009 a “Nurses’ Daily Record” ah Siasiam’ dinmun chau deuhdeuh kichi. Ziinglam 3.10am vel in naak haksa asak kipan a, 3.35am geih in a kha a khahta hi. “Medical Certificate of Cause of Death” ah "immediate cause of death - pulmonary oedema" leh "antecedent cause - anaemia" kichi hi.
Autopsy (post-mortem) bawl in omlou hi. Asihlam Imphal a YPA te leng theihsak hilou ua, Angel’s Place te’n dawr ah haankuang kilei in, aluang Lamka puaktung ahi. Lamka ah a enkoltu doctor hilou hinapi in Dr. J. Songoukham Samte in blood cancer a si ahi chi’n puang mawk hi!
Singngat lam a te’n, naupang Siasiam sihthu ana za ua, post-mortem bang hong kibawl leh, Kumthak Ni a vui theihpat dia ana ngaihtuah lai un, December 31, 2009 zinglam dak 10 vel in Siasiam’ siluang Singngat puaktung in ompah mawk hi. Hiai ni mah in vuiliam in om hi. Sivuina hun zatna ah, Angel’s Place in Rs. 3000/- in gal ua, huai pen reception te kianga piak hilou in, “Anu’n akhut mahmah in hong saang di’n ka ngen,” achih man un, anu’n tua dangka mipi’ mai ah va la hi. A thugenna uah, damlouhna (blood cancer) ziak a si ahihdan agen kawmkawm un, Angel’s Place ki-etkoldan khauh mahmah ahih thu gen uhi.
Ban ah a nu laisim theilou leh gelh theilou khembawl in Siasiam damlou a si ahi, a sihna toh kisai a Angel’s Place in bangmah hihkhelh neilou ahi, chih leh hiai toh kisai a a sungkuante’n bangmah compensation (zaangna dopna) claim (ngiat) theilou ding uh ahi chi’n khutpi suai namsak uhi. Hiai khutpi suai anamsak dek un anu’n bang thu kigelh hiam chi’n dong a, hiai lai Angel’s Place pawtsan di tengteng in a kaihsek uh ahi chi’n Angel’s Place te’n hilh(chian?) uhi.
Hiai Siasiam sihna toh kisai in a nuai a thute ngaihtuah tham ching hi:-
? Siamsinna inn a naupangte zep, gawt, vuak, etc (corporal punishment) toh kisai in Supreme Court in khaamna a bawl nung in sihna tan a corporal punishment piak phal ahi diam?
? Lamka damdawi inn apan doctor lemsak louhpi a bangziak a pawtkhiakpih teitei uhiam?
? Bangziak a misi post-mortem bawl a omlou hiam?
? Medical records te a enkoltu doctor ten chiangtak a physical assault (vuak) ahi chih a gelh nung ua a enkol khalou pi doctor in bangchidan a blood cancer ahi chih puang thei hiam?
? Damlouhna ziak a si ahihleh bangziak a Angel’s Place in Affidavit bawl zen a hihkhelh bangmah neilou ahi uh chi’a Siasiam’ nu suai namsak uhiam?
? Angel’s Place in mipi mai a Rs.3000/- a piak pen uh bang sum hi hiam? A galna ahihleh bangziak a reception a pemai lou?
? Hiai thu bangziak a tunitan a Lamka media ten suah lou uh ahia?
Hiai a tung a dotnate ngaihtuah tham ching hilou hiam? Mipite leh pawlpi tuamtuam te dai maimai ding ihi uhiam? Tuni in hiai Siasiam leh a sungkuante tung a thiltung zingchiang in nang-le-kei innsung aleng hong tungthei gige ahi. Hichibang a mihing khat, bangchituk a zawng, laitheilou leh mawl himahleh kikhem haisawm a kibawl pen poi akisa mahmah a, maban ah hichibang thil a tun nawnlouh deihhuai a kisa mahmah hi. Mihing hinna kimawlna in zang nawnkei theile deih huai a kisa mahmah hi. Hiai thiltung toh kisai in Angel’s Place in thudik a hon taklat a, a hihkhelh uh kipuang a ngaihdam a nget ua, Siasiam sungkuan te kiang a a kilawm bang zangnadopna a piak uh thil kilawm hilou hiam?
Ginomna toh,
Joyful Tonsing, H. Liankhanlam, Jonathan Naulak, Pau Jehou Samte, T.Dongkhansiam, Haumuanlun Samte, K.Chinthianjuan, Thangzasiam Paite, Lalsuankham Naulak, H.Tunkhanmuan, Goukhanlam Hangsing, Nienglalhoih Gangte, Chungremsiam Thawmte, Shalome Naulak, Khupngaihmawi, Chingsonniang, Manlianvung, D.Piakliansiam, Nianggouman, M.Liansang, Thangliansang Naulak, Nengsuanmung, Khaikhanmung Ngaihte, S.Nengzasiam, C.Kamthianmang, Pauliansiam Guite, Ginkhansuan Naulak, Lalrammawi, Hangminlun Suantak, T.Songzamang, T.Khamkhanlun, T.Lalbiakthang, Khaisuan Dousel, N.Ginsuanmang, Zenhatching, TS Muanlal Guite, Zamsuankhup, Khamliankhual, TB Mang Tunglut, Goubiaklun (New Delhi); T.K.Qual Gualnam, Jamsuanlian Ngaihte, T.Thanglalmuan, David P. Neihguk, Nembiakhoih Ngaihte, Muang Tawmbing, Muanniang Tunglut, T.Thangsuanlal (Chennai); Kim Ngaihte (Northampton, UK); Kiamlou Tonsing, Thangkhanmung Tonsing, H. Chinmuanlal, Biakching Langel, Chingboi Kamei, Rev. Hangpi Manlun, Thiankhanmuan H, Mung Samte, Muan Samte, Minlun C, C.T. Mung, Sanglyan Chuljaang, Reuben Chuljaang, Paubiaksang Ngaihte, Thangchinlal & Family, B. Muan Ngaihte, Sumchinmang Tonsing, Thangkhansiam Guite & Family, Songchinlian Vualnam, Thangmuansang Guite, Ruby Thianhoih, Julia Kamei, Rebecca Vungboi, Lamkhanlun, Ngaihkim, Muanthang, Lun Valte (Bangalore); Ching Lydia (Shillong); Zenbiaklun (Kolkata); Thangsangkham, Nelson Khaizakham, David Damthankhum, Nianglamkim, Joel Ngaihte, Tuangkhanson Suantak, Glory Singsit, Vungthianlun, Zaching, Lamkhansuan, Noble P. Singson, James Ginkhanthang, Chinlianmang Tonsing, Mawite Hauzel, Sanga Hauzel, Stephen ChinKhanson, Chingngaih Vualnam, Mung Tawmbing, David Hmar Pudaite, Khamsuanmung, MV Guite, Soson Ngaihte, Sutzalian, Ginliansang, Hangkhanlian Ngaihte (Hyderabad)
B E H L A P N A
Aizawl | Tonson Zousuanmang
Australia | Sawmthang Suante & Esther Khawm Lun (Melbourne); Goulian Langel (Geelong)
Bangalore | Jamsuanmung Valte, Biakte Ngaihte, Chinkhenthang Samte, N. Thangminlian, Thangkhankhual, Khamlianmang Hangzo, S. Nangsuanmung, Hlunminthang Guite, Lily Sianmawi, Thonkhanding Hangzou, Ginsonlian Hangzo, Thangminlal, Biakkim, Khamthansang, Ginsang, Manhoihlun Khuptong, G. Thangmuansiam, Lalbiakmuang
Bungmual | P. Lamthansang, Paulun Suantak, Lianmuansang Guite, Pauthianmung, Pau Isaac, Thangbiaksang Tonsing, Lalsuanmang Naulak, Thangsianmung Tonsing, Kimmuanching, Chingkhovung, M Paulianthang
Canada | Ruati Guite leh Thang Guite (Toronto), Dr. Cicy Ngaihte (Vancouver)
Central Lamka | Paukhenthang (Nehru Marg), N. Lalremsiam (Salem Veng), Ramte Khuptong (Salem Veng), Lienmalsawm (Nehru Marg), Ting Lal Deih (Nehru Marg), Nei Thian Nem (Nehru Marg), Paukhenthang (Nehru Marg), Vungngaihching Thomte, Manzavung Thomte, Patricia Ngaihlun Thomte, Pausuankhup Thomte, Lianzading
Chennai | V. Paulianlal, Biaksang Tangpua, TK Mang Guite, Chiinngaihniang Guite, Stephen TK Muan, Elson Thanglunmang, Stephen T.K. Muan, V. Thangthianmang, MC Khaipu, Ngaihthang, Mangboi Samte, Alex Muan Lal, Lamching, Siam Neihguk, Lunpi Mangte, Kapson Naulak, Lian Cing, Daneil Neiguk, Gi Suan, Gi Muan, Ning Hoih,
Delhi | Johnmuan Khuptong, Biakmuan Guite, Jamgoumuan, Khumzamuan Khuptong, K. Thangminlian, T. Jambiakmang, Biaknem Khuptong, Lalsuanlian, Khamkhanpau Guite, Chinglunman Guite, Goukhannem Guite, Lianthansang Guite, Pauginlian Tawmbing, Thangbiaksang Samte, Khupsonmung Guite, Songthianmuan Elthuam Naulak,L T Ngaihte, Johnson L. Ngaihte, K. Muanthang Ngaihte, Langkhankhup Ngaihte, Chiinngaihmuan Ngaihte, Mangzamuan Ngaihte, Mangkhansuan Ngaihte, Henry Darthanmawi, Donmuanlun Valte, Lunniang Gangte, Ngaihching Gangte, Mangno Ngaihte, Chingbiakkim, Thangzamuan, Kimhoilhing Haokip, Niangmuanhoih, Ngailianching Vualzong, Ruth Tonsing, Niang Tonsing, Ginkhansiam Tawmbing, Vung Lian Mawi, T Vunglianchin, Th. Niangbiakkim, Th. Khumngaihlian, Vungsuanlal Kullai, T Lamthianmung
Denmark | Nengkhanlyan Thomte, Lalnithang Thomte, Lawrence Lianbiakmuan Thomte
Dimapur | J Muanlal Valte, Maj & Mrs Thangson Shoute
Guwahati | Cin Suan Shoute, Biak Lun Valte, Mary Vungthianmoi
Haryana | Thawngsonhau Ngaihte (Panchkula), Dongkolson Vualnam (Gurgaon)
Headquarter Veng | Khuplianlal
Imphal | Mangsuanlal, Thangsuanlian, Khamkhumlian, Sonlal Singson (M.U. Canchipur)
Japan | Sang Valte (Tokyo), Manngaihdim Ngaihte (Chiba)
Khengjang | Zilkhothong Touthang
Kolkata | Khamkhanmung, L. Ngaihte, Ginmuanlal Gualnam
Maharashtra | Liangousang Vualnam, Lianzamung Tonsing (Tuljapur)
Mumbai | Chiin Nun Mawi Naulak
Mualkawi | Thangginsang Tombing, Zoukim, Haumuanlal, Doukhanmang, Kapsuanlian, Samuel Songliankhup Dousel, Khaimuanding, Sangkhum, Tingbiaksang, Suankhanlian, Thangbiaklun Samte, Kaisuanlal, Thangzagou Guite, Hausiangthou, T. Chinsuanlian, Chinmuanthang Tawmbing, Kamzamang, Thawnglunthang, Vanlallian, Chinthianmung, Gin Michael, Lamsonmung Tawmbing, Nengsuanlal, Lamminthang, Ginbiakmuan, Tankhanlian, Sianmuanlun, Kaplunlal, Kamtansang Tombing, Ginlalsang Neihsial, Khailalmuon, Thanglianpau, Paukhanson, Benzamin Tombing, Haunu Samte, Biaklun Samte, Niangzahau Samte
New Lamka | Grace Muankim (College Veng), Esther Chinghoihvung, Vung Ngaihching, Elish Lianromawi, Thanglianmung, Paumuanlal Guite, Songchinlian Tonsing (Hebron Veng), Khamkhankhual, Chinmuansang Hangzo, Dingminlian (Vengnuam), G. Gouthiansiam (Hebron), L. Ginsuan Ngaihte (College Veng), T. Chinggousiam (Elim Veng), S. Ginzalian Ngaihte, Sialching, Chiinlianching, Vunghlianlal, Luanzaman, (GCK Veng)), Kimthianhoih, Dingminlian (Vengnuam), Liansonkim (GCK Veng), Chingngaih (Vengnuam), Ringneihkhum, Muanlal Guite, David Lallianmang Tangpua, Lawmkim, Zamminlian Vualnam, Vungkhanching Guite (College Veng), Donbiakmawi, V. Suanlal, Vungngaihsiam (Dorcas Veng), Ngaihching (GCK Veng), Cing Za Kim (Vengnuam), Chingthianngai (Dorcas Veng), Nanghoihsiam (Dorcas Veng), L.B. Samte & Family (Dorcas Veng), Ryan Hauzel (Hebron), G.S. Hauzel (Dorcas Veng), Chingta (Dorcas Veng), Paul Thangngeo (GCK Veng), Thiankim (GCK Veng), Langgoukap Mangte (GCK Veng), Ginkhozam Tonsing (GCK Veng), Mercy Biaknem (College Veng), Suanlyan Shoute (Convention Road), John Tawmbing, Zen Lam Ching Guite (Chiimtung Veng), K. Ginsangmuan (GCK Veng), San Vung (Vengnuam), Pauliansiam Tonsing, Vungngaihsiam (Dorcas Veng), Biakson Samte (Dorcas Veng), Khamkhankhual, Thangsianmung (Vengnuam), Biakson Ngaihte (Zion Veng), Siam Guite, Kimte Valte, Diding Valte, Mangte Valte, Dingpu Naulak
Ngathal | Chingneiman
Norway | Cinglek, Lun Don Niang
Orissa | Biakmuan, V. Thangsuanlian, Thangmuanlian Guite
Shillong | Siamkhanthang Neihsial, K. Singmuanlal, G.Benjamin, Ginkhankhual, Lamthianlal, Muanlal, Byakthang Tangpua, Lalzom Ngaihte, Pauzasiam Tomning, Joseph Ngaihte, Nk. Lang, Ching Jem Kim, B.Thangkhanmuan
Singapore | Ar. Lun ngaihte
Singngat | Ginkhanmuan
Sinzawl | Remsuanmung, Suanlallian, Khamminlun
South Korea | Thangminlun Mangte, Ching Mangte
Tuithapi | Songliansang
Tuivel | Kapsuanmung
Vishakhapatnam | Nang Za Pau
Ukraine | Zam Lian Mang Hatzaw (Zaporizhiya)
Upper Lamka | Thanglaljohn (Central Road), Donthianmuang (Mualveng), Liankhansiam, Nemliankim (Tedim Road), Zaminglian, Tawmsianmung (Teddim Road), Thangbiakmuan, Ginmuansiam, Lianvangou Khuptong (Mission Veng), Joel Suanlian Hauzel
USA | Biakthang Kawpsiam (West Palm Beach, Florida), Khamkhanchin Ngaihte (Fort Worth, Texas), Chinghoihkim Tombing (Chicago, Illinois);
Zenhang Lamka | Vungthianmuang, James Malsawma. . .
[P.S.: Hiai lai Lamka khopi sung ah January 29, 2010 nitak apat thehdalh ahita, innlam media Lamka Post leh Manipur Express ten hon suahsak utlouh man un.]
Source : zogam.com
Admin note : Hih Justice for Siasiam group a kihel nuam i om leh 0415509338 ah min, omna leh contact no. sms in zong kikhak thei ding hi. Lungdam.

OPEN LETTER - Siasiam Sihna Toh Kisai



